Вынікі мінулага года ў люстэрку статыстыкі

На працягу 2025 года ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь (далей – Дзяржспіс) былі ўключаны 3 элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны. Так, упершыню была ідэнтыфікавана, інвентарызавана і прапанавана для надання сатусу гісторыка-культурнай каштоўнасці (далей – ГКК) комплексная па сваёй структуры праява рэгіянальнай нематэрыяльнай культурнай спадчыны в. Цераблічы Столінскага раёна. Дзякуючы сумесным намаганням спецыялістаў устаноў культуры Столінскага раёна Брэсцкай вобласці ў галіне аховы ГКС, навуковых экспертаў, супрацоўнікаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў былі прадстаўлены на разгляд Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны розныя традыцыі культурнага вясковага асяродка  праз прызму творчасці выбітнага майстра, мастака і філосафа Івана Піліпавіча Супрунчыка. 

У Дзяржспіс таксама ўключана традыцыя шчадравання з Жарэбнай Кабылай у аг. Лазавічы Клецкага раёна Мінскай вобласці і традыцыйная тэхналогія бандарных вырабаў у Глускім раёне Магілёўскай вобласці.

Агульная колькасць нематэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей у Дзяржспісе за 2025 год павялічылася да 188, сярод іх:

55 – традыцыйныя рамёствы;

28 – традыцыйныя цырымоніі;

24 – выканальніцкія мастацтвы;

18 – рэгіянальныя праявы традыцыйнай кухні;

 6  – праявы светапогляду, міфалогія, вусныя традыцыі;

 1 – комплексны элемент, які ўключае некалькі катэгорый НКС

51 – геральдьчныя і тапанімічныя аб’екты.

У лідарах па падрыхтоўцы прапаноў па наданню статусу ГКК адметным праяўленням нематэрыяльнай творчасці чалавека па-ранейшаму астаюцца Віцебская і Гродзенская вобласць, якія маюць па 25 нематэрыяльных каштоўнасцей ў Дзяржспісе.

У снежні 2025 года на пасяджэннях Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны былі прыняты станоўчыя рашэнні аб наданні статусу ГГК па яшчэ двух элементах «Традыцыйныя карагоды і танцы Талачынскага раёна» і «Традыцыя вырабу чорнаглянцаванай керамікі ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці». Згодна пастанове Міністэрства культуры ад 13.01.2026 №3 гэтыя праявы НКН былі ўнесены ў Дзяржспіс і сталі каштоўнымі набыткамі 2026 года.

Выдатныя артыкулы журналіста Антона Рудака пра новыя нематэрыяльныя ГКК змешчаны на сайце РВУ «Культура і мастацтва». 

Статыстычная інфармацыя пра нематэрыяльныя гісторыка-культурныя каштоўнасці апублікавана на сайце «Жывая спадчына Беларусі» ў раздзеле Рэсурсы – Інфармацыйна-аналітычныя матэрыялы.